Bài 44 · Khâu Dẫn Giáng Long — Giun Hàng Rồng

Tên gọi đã nói lên ý nghĩa: Chốt Đen là "khâu dẫn" (con giun), song Xe Đỏ là "song long" — hai con rồng đều bị tiểu Chốt kìm chế. Ván cờ bước vào giằng co, mỗi bên đều có Chốt — xem ai có lực hơn.

Đua tốc độ và hạ Sĩ

• Đen bình Chốt là một nước "trộm sát": Đỏ không chú ý thì Đen chống Sĩ, Đỏ không thể Xe chiếu Tướng — tuyệt sát.
• Hạ Sĩ chính xác. Thử làm phép tính đơn giản: nếu Đen xông Chốt đua tốc độ, Đỏ nhanh hơn một nước — thắng. Thuần túy tốc độ thì Đen không bằng, nên phải phòng thủ thích đáng. Hạ Sĩ là tất yếu: Tướng ở bên không có quân địch thì an toàn hơn; chống Sĩ thì tuyến đáy trống trải, Sĩ cao dễ bị Chốt Đỏ ăn mất.
• Đen đưa Chốt vào trung lộ — lựa chọn rất quan trọng. Xông Chốt thì Đỏ cướp tiên ra tay; bản chất là Đỏ có nước chiếu trung lộ rút Chốt, Đen không chống nổi. Chốt ở trung lộ thì Chốt Đỏ muốn xông xuống, Đen dám chống Sĩ ăn Chốt. Đen thấy đối công không đủ tốc độ nên kéo vào chiến đấu lâu dài, tìm chiến cơ trong giằng co — tàn cuộc nhất định phải có phương hướng, cờ thế cũng vậy.

Cục diện then chốt

Hai bên giằng co, không ai thắng được; Đen chủ động hơn — song Chốt ở trung lộ khiến Đỏ khó trực tiếp công Chốt hoa tâm, Đỏ cũng không dám xuống Chốt (xuống thì Chốt bị diệt, Đỏ chỉ còn ngồi chờ Chốt Đen gọi sát). Đỏ lui Xe: chờ Chốt Đen rời trung lộ mới dám xuống Chốt — đồng thời "nói" với Đen: đồng ý thì bắt tay hòa, không thì mời đi tiếp. Đen nắm chủ động, muốn thắng nên gài bẫy thăm dò.

Đen ra Tướng — nước thăm dò quan trọng nhất, rất có sức cám dỗ. Đỏ đi nước rỗi — chính xác. Theo lẽ thường Đỏ sẽ Xe chiếu Tướng chờ Tướng Đen vào rồi quay Xe về — tưởng vô hại. Nhưng đó là cạm bẫy được thiết kế tinh xảo: Đỏ chiếu thì Đen chống Sĩ! Đỏ không ăn được Sĩ (ăn Sĩ thì không phòng được Chốt sát), phải lui Xe — Đen không tốn công đã đi được Tướng và chống Sĩ, hai điểm trọng yếu phòng thủ; rồi Chốt đua tốc độ, Đỏ không tạo sát được — bại cuộc đã định.

Năm lựa chọn của Đen

1. Bình Chốt trực tiếp (đường chính): Tướng ra một nước rồi bình Chốt — tốc độ vẫn kém một chút. Bất biến thành hòa.
2. Lên Tướng: ngược lại dễ bị tấn công — Đỏ có thêm thủ đoạn trốc Chốt, nắm chủ động, Đỏ thắng.
3. Chống Sĩ: nếu Đỏ không có biện pháp thì Đen xông Chốt đua tốc độ — bỏ Sĩ không phải lãng phí. Đỏ dùng Chốt phá Sĩ cao; thành đơn Xe đấu song Chốt, Đỏ chủ động nhưng không đủ thắng — hòa.
4. Phi Tượng lên giữa: lấp trung lộ, Đỏ mất nước chiếu trung lộ rút Chốt — phải ứng phó thận trọng. Nước sâu sắc nhất là Chốt bình 3 — rất ngược trực giác! Lời giải của Đỏ đơn giản: đuổi Tướng Đen vào trong, ăn Tượng — song Sĩ không cản được song Xe Chốt, Đỏ thắng.
5. Phi Tượng biên: khảo nghiệm lớn với Đỏ. Đỏ không được manh động. Tượng Đen phi loạn mang tính tượng trưng — mê hoặc, để Đỏ tưởng Đen hết cách. Tượng cao thì tuyến đáy trống. Đỏ không ăn được Sĩ; bình Xe về lộ 4 là nước "trộm sát", nên Đen chỉ có thể lui Sĩ.

Kết quả tùy luật

Ở biến cuối, Đỏ "một chiếu một trốc", Đen đi hai nước rỗi. Theo luật cờ hiện đại Trung Quốc, Đỏ phải đổi biến — đổi biến thì thua: Khâu Dẫn Giáng Long là Đen thắng. Theo luật cổ thì đơn giản là hòa. Người mới bày phá ván này trước hết phải biết dùng luật nào.

Học được gì? Cạnh tranh khốc liệt là nhịp xuống Chốt — thời điểm xuống Chốt chuẩn xác gần như là mấu chốt thành bại. Và khi Đen điều chỉnh tinh tế, Đỏ không được sơ ý: phi một nước Tượng, chống một Sĩ đều ẩn chứa huyền cơ.

Kết quả: hòa.