Quỉ Giác Mã — Song Mã Quỉ Giác, Song Xe Tuyệt Sát — Ví Dụ 5

Pháo đổi Mã — dọn đường cho đôi Mã tung hoành

Đây là hình thế thực chiến đến hồi thứ 21 trong ván đấu giữa Lê Hiển (cầm quân Trắng) và Tiết Vân Cường (cầm quân Đen) tại giải cá nhân toàn quốc. Sách tóm tắt cả kế hoạch ngay từ đầu: "bên Đen Pháo đổi Mã, trước tiên quét sạch trở ngại để Mã sỹ giác nhảy ra, tiếp theo song Mã bay lên ở khu trung tâm như thiên Mã hành không, thể hiện bát diện uy phong. Cuối cùng song Mã quỉ giác rồi dùng song Xe tuyệt sát." — một bản thiết kế ba giai đoạn rõ ràng cho toàn bộ ván đấu.

Mã hoang ra khỏi rừng

Sau khi đổi Pháo lấy Mã để dọn đường, Đen lần lượt đưa cả hai Mã tiến sâu vào trận địa. Sách dùng một hình ảnh đầy chất thơ để mô tả bước ngoặt này: các nước đi tưởng như "còn ở tạm hậu phương nhảy ra qua sông, có nước ngọa tào chiếu Tướng rút ăn Xe Trắng, như thể Mã hoang ra khỏi rừng, uy danh lừng lẫy." Ngay sau đó, Mã Đen "chiếm giữ trung tâm bàn cờ, chiếm lĩnh không chế điểm cao, thế cực hùng tráng, ép dần về sát cục."

Khi phòng thủ chủ động lại phản tác dụng

Một điểm thú vị: khi Trắng đưa Xe ra tróc Mã, tưởng chừng là một nước phòng thủ tích cực, sách lại chỉ ra điều ngược lại: "Bên Trắng Xe tróc Mã, ngược lại giúp Mã đen quỉ giác công sát." Sách còn phân tích: đáng lẽ Trắng nên chọn phương án kiên trì hơn (lui Tượng phòng thủ), nhưng dù vậy vẫn không thoát khỏi thế hạ phong — cho thấy vị trí của Trắng đã xấu đến mức không còn nước đi nào thực sự cứu vãn được tình thế.

Song Mã quỉ giác, song Xe tuyệt sát

Đúng như kế hoạch vạch ra từ đầu, Đen đưa lần lượt cả hai Mã vào đúng góc cung Tướng, rồi dùng hai Xe phối hợp giáng đòn kết liễu. Thế cờ cuối cùng được xác nhận là một chiếu bí thật sự — không chỉ là đe dọa, mà là một chiếu bí hoàn chỉnh trên bàn cờ, đúng như tên gọi mà sách đã hứa hẹn ngay từ dòng giới thiệu đầu tiên: "song Mã quỉ giác rồi dùng song Xe tuyệt sát".