Ngọa Tào Mã — Xoay Vòng Mã Dồn Ép Cửu Cung — Ví Dụ 1

Chuỗi nước lão luyện — xoay vòng Mã dồn ép cửu cung

Đây là hình thế đến nước thứ 21 trong ván đấu giữa Hồ Minh (cầm quân Trắng) và Lâm Dã (cầm quân Đen) tại giải đồng đội toàn quốc, hiện tại đến lượt bên Trắng đi cờ. Sách khen ngợi ngay từ nước đầu tiên (nhảy Mã) là "lão luyện thâm trầm, thọc trúng chỗ hiểm" — nếu đổi hướng ăn Pháo ngay thì cục diện sẽ trở thành hai bên kiêng dè, tấn công đối xứng cánh phải nhau, mất đi lợi thế chủ động mà Trắng đang tích lũy.

Xe Mã liên hợp — tấn công mãnh liệt

Điểm nhấn chiến thuật của ván đấu là cách bên Trắng phối hợp Mã và Xe: sau khi tiến Mã đuổi Xe Đen, hai quân Xe-Mã liên hợp thành một mũi tấn công thống nhất, khiến bên Đen phải "vội vàng ra hiệu lệnh rút quân" — sách nhận xét thẳng đây là lúc "dấu hiệu thua cuộc đã lộ rõ". Nước ngoặt quyết định là cú nhảy Mã chiếu Tướng — sách gọi đây là "nước đi then chốt giành thắng lợi", biến lợi thế thế trận thành đòn tấn công trực tiếp vào Soái đối phương.

Không còn đường thoát — mọi phương án đều dẫn tới sát cục

Đến nước lui Sĩ gần cuối, sách phân tích rất kỹ hai phương án thay thế mà bên Đen có thể cân nhắc — cả hai đều dẫn tới việc mất quân liên tiếp và thua cuộc, chứng tỏ thế trận đã hoàn toàn không còn lối thoát. Đến nước 31, bên Đen chủ động nhận thua; sách còn chỉ rõ nếu cố chơi tiếp theo hai hướng khác nhau, một hướng dẫn tới sát cục kiểu Tiến Mã Hậu Pháo, hướng còn lại dẫn tới sát pháp Thiết môn thuyên (một sát pháp khác đã học ở bài trước) — cả hai đều là chiếu bí thật sự, không phải chỉ là ưu thế đơn thuần. Còn nước nhảy Mã chiếu Tướng mang tên chủ đề của bài này — Ngọa tào mã (Mã nằm sát góc cửu cung đối phương) — chính là bản lề chuyển hóa toàn bộ ưu thế thế trận thành đòn kết liễu trực tiếp.

Bài học từ ván đấu: một chuỗi nước tấn công phối hợp nhiều quân (ở đây là Xe và Mã) thường mạnh hơn nhiều so với từng quân hoạt động riêng lẻ; và khi đối phương đã rơi vào thế bị dồn ép toàn diện, việc tính trước nhiều phương án phòng thủ khác nhau — như sách đã làm ở đây — giúp khẳng định chắc chắn rằng ván đấu thực sự đã kết thúc, không còn cơ hội lật ngược.