Chương 4 · Trung Cuộc Đoạt Tiên (Ví Dụ 1) — Bỏ Trước Lấy Sau

Đoạt tiên là gì?

Ý nghĩa thực tế của đoạt tiên là giành quyền chủ động trên bàn cờ — có chủ động thì mới tự do đi cờ. Cổ phổ Quất Trung Bí từng viết: "phế quân tất phải đoạt tiên". Ở trung cuộc, khi hai bên khó tạo sát thế, nên phát huy quân mình, kiềm chế địch: qua điều quân và các thủ đoạn chiến thuật, phá sự linh hoạt và mối liên kết giữa các quân mạnh của đối phương để giành tiên, chiếm ưu.

Thế cờ

Sau 16 hiệp, Đen có kết cấu phòng thủ rất đẹp. Đến lượt Đỏ. Đỏ dùng thủ đoạn tiên phế hậu đoạt (bỏ trước lấy sau) để phá kết cấu đó.

Diễn biến

• Xe 9 bình 3 ăn Tốt, bỏ Mã cho Xe Đen ăn.
• Mã 6 tiến 4 — nước hay, đột phá tuyến phòng thủ kiên cố của Đen. Đen đành bình Xe.
• Nếu Đen thay bằng Tượng 7 tiến 9, Mã 7 tiến 9 hay Mã 7 tiến 6, Đỏ đều giành tiên thủ lớn hoặc thắng (xem các nhánh biến).
• Mã Đỏ ăn Mã, Pháo Đen ăn lại; Xe Đỏ ăn Pháo, Đen lui Xe — Đỏ chiếm ưu.

Bài học

Đỏ phế Mã để Xe ăn Tốt, rồi nhảy Mã qua hà uy hiếp Mã và cánh trái Đen. Đen buộc phải "nhả" lại quân, thế cờ dịu xuống — nhưng trong quá trình điều quân ấy, Đỏ đã giành được tiên cơ.