Chương 3 · Dĩ Khoái Đả Mạn (Ví Dụ 1) — Kém Tốt Thì Phải Nhanh

Tư tưởng

Dĩ khoái đả mạn — dùng nhanh đánh chậm — phát huy tác dụng rõ nhất trong hai tình huống:

• Đối phương hơn Tốt: họ thường đi bình ổn, làm thế cờ hòa hoãn rồi mang ưu thế Tốt vào tàn cuộc. Bên kém Tốt buộc phải điều quân thật nhanh, đánh vào điểm yếu để phá ý đồ ấy.
• Đối phương hơn quân nhưng quân và Tốt của mình đang đứng đẹp: tranh thủ tấn công Tướng hoặc một điểm yếu cục bộ, lấy tốc độ bù cho thiếu hụt quân số.

Thế cờ

Sau 13 hiệp, Đỏ nhiều Tốt hơn, còn các quân Đen chiếm vị trí đẹp. Đến lượt Đen.

Nếu Đen đánh chậm

Nếu Đen chọn nước bình ổn Mã 5 tiến 6 để đổi Mã, Đỏ thuận nước đẩy thuyền: tiến Tốt, đổi quân, và sau một loạt trao đổi hai bên yên ổn — Đỏ hơn Tốt chiếm ưu (nhánh biến đầu tiên). Nếu Đen thay bằng Pháo ăn Tượng, Đỏ còn được quân thắng thế.

Thực chiến: Mã 5 tiến 4

Cũng là tiến Mã nhưng hiệu quả khác hẳn: Mã 5 tiến 4 chuẩn bị Mã 4 tiến 6 vào vị trí ngọa tào uy hiếp Tướng Đỏ. Đỏ tiến Xe khống chế hàng Tốt Đen (nếu tiến Tốt giữa, Xe Đen tiến 6 khống chế Mã lộ 3). Đen Mã ngọa tào, Đỏ tiến Xe — nước đúng (nếu chống Sĩ thì mất Tốt giữa). Đen bình Pháo chuẩn bị ăn Tốt; Đỏ chủ động lui Mã phòng ngự — nước đúng duy nhất: nếu Xe ăn Tốt, Đen lui Xe ép đổi và Xe song Mã song Pháo Đen rất mạnh; nếu Pháo tiến đuổi Mã, Đen có đòn phế quân công sát thắng thế. Sau vài nước đổi quân, ưu thế nhiều Tốt của Đỏ không còn, hai bên cân bằng.

Bài học

Trong thế bất lợi kém Tốt, hãy điều quân nhanh, ép đối phương phải phòng ngự — đó là cách tranh lại thế cân bằng.