Cờ Tàn Cờ Úp Khác Cờ Tướng Thế Nào

Cờ tàn cờ úp đa dạng hơn cờ tướng, vì hai lẽ: con Sĩ ra được khỏi cung và con Tượng qua được sông. Điều đó làm nhiều thế cờ tàn quen thuộc của cờ tướng cho kết quả khác hẳn. Muốn thắng cờ tàn cờ úp, bạn phải đạt một trong hai: diệt hết quân đối phương, hoặc ép đối phương hết nước đi (chiếu hết hoặc bắt bí).

Các thế Xe đối Sĩ

Xe đấu 1 Sĩ = HÒA (khác cờ tướng thắng): vì Sĩ cờ úp ra khỏi cung được, Tướng lại bảo vệ Sĩ nên Xe không bắt nổi.
Xe đấu 2 Sĩ = THẮNG: kỹ thuật là ép Tướng sang cùng bên với Sĩ, làm Sĩ "treo" gần Tướng để hạn chế nước đi của cả Tướng lẫn Sĩ, rồi dồn cho hết nước.

Các thế có Tốt qua sông

Sĩ + Tốt (đã qua sông) đấu Mã = THẮNG: chuyển Tướng chiếm lộ không có Sĩ, ghìm cho Mã bất động, dùng Sĩ bắt Mã rồi đưa Tốt xuống.
3 Tốt đấu Sĩ + Tượng = HÒA: không ép hết nước đi bằng Tốt được (Tượng di chuyển rộng), đối phương đổi một Sĩ lấy một Tốt là về thế hòa căn bản.
4 Tốt đấu 2 Sĩ 1 Tượng = THẮNG: dùng một Tốt phá một Sĩ, còn ba Tốt đấu một Sĩ và Tướng thì rất dễ (áp sát cung, chiếu ăn Sĩ).

Sĩ chéo và bộ đôi tượng soi tâm

Hai Sĩ chéo đứng đơn độc thì không thắng được (không lấy được mặt Tướng, không ép hết nước đi). Nhưng hai Sĩ chéo cộng một Tượng soi tâm = THẮNG — con Tượng soi tâm bổ trợ khóa Trung lộ mạnh đến mức "thêm cả hai Pháo phòng thủ chưa chắc đỡ được". Lưu ý: Tượng phải ở đúng vị trí soi tâm, đặt chỗ khác thì vô dụng.

Vì sao Pháo phòng thủ tốt hơn Mã

Ở thế phòng thủ chống lại nhiều đòn tấn công (hai Sĩ chéo, mã tốt thấp...), con Pháo phòng thủ thường giữ được HÒA — vì Pháo không bao giờ hết nước đi, vừa che mặt Tướng vừa gây khó. Trong khi đó con Mã lại thua (thế mã tốt thấp, Tướng tầng ba). Vậy nên xét phòng ngự cờ tàn, Pháo tối ưu hơn Mã.

Bản chất các quân trong cờ tàn cờ úp

Con Sĩ là quân bổ trợ: hai Sĩ chéo ("hai cây kiếm") chỉ nguy hiểm ở hình cờ đông quân, nơi chúng lách vào điểm yếu như tốt nhân; còn ở cờ tàn rỗng quân thì không khống chế được mục tiêu. Ngược lại con Tốt tuy chậm và giá trị thấp hơn Sĩ nhưng ở cờ tàn có thể độc lập tác chiến (vừa khóa vừa chiếu hết). Nguyên tắc phòng thủ cờ tàn gói trong hai điều: không để bị chiếu hết (giữ liên kết) và không để hết nước đi.

Nhiều thế cờ tàn cờ úp trùng với cờ tướng, nên xem thêm các bài cờ tàn cờ tướng sẽ bổ trợ rất tốt.